“Gördüm Duydum Biliyorum” Projesi

GDB-Sabancı Vakfı

Proje Sahibi Kuruluş: Türkiye Gençlik Birliği Derneği (TGBDER)

Amacı: Üniversite öğrenci topluluklarına engelli yaklaşımı kazandırılması

Hibe Tutarı: 111.000 TL

Proje Ortakları: Çankaya İşitme Engelliler Gençlik Spor Kulübü Derneği, Trabzon İşitme Engelliler Derneği,  AEGEE-Ankara, TANDEM Greece, 8 Üniversite Öğrenci Topluluğu

Projenin Gerçekleştiği İller: Ankara, Trabzon, Adana

Proje Süresi: 15 Mayıs 2011-15 Şubat 2012

1-     Projenin çıkış kaynağı nedir?

Proje Sabancı Vakfı Toplumsal Gelişme Hibe Programı tarafından desteklenmiştir. Proje kapsamında 15 Mayıs 2011-15 Mart 2012 tarihleri arasında Ankara ve Trabzon’da üniversite öğrenci toplulukları, gençlik ve engellilik alanında çalışan sivil toplum kuruluşları ve engelli gençlerin dahil olduğu bir dizi bilinç artırıcı ve farkındalık yaratıcı eğitim ve etkinlik düzenlenmiştir.

http://www.sabancivakfi.org/sayfa/gordum-duydum-biliyorum

Türkiye Gençlik Birliği Derneği olarak, kuruluşumuzdan itibaren 15 yıl süresince çocuk ve gençlerle, yaklaşık 5 yıldır da engelli çocuk ve gençlerle çalışmalar yürüten bir sivil toplum kuruluşuyuz. Gözlem ve tecrübelerimize göre engellilik çalışmalarının yaygınlaşmasının ve engellilikle ilgili kalıcı farkındalık yaratabilmenin yolu, engelli ve engelsiz bireylerin fikir üretme aşamasından uygulamaya kadar faaliyetlerin bizzat içinde olmasıdır. Bu noktadan yola çıkarak geliştirdiğimiz proje kapsamında, engellilik konusunda çalışmalar yürüten STK’ların da desteğiyle, aktif üniversite öğrenci topluluklarının engellilik bakış açısı kazanmaları hedeflenmiştir.

Engelli gençlerin sorunlarının, sorunun sahibi olan gençleri çözüm sürecine dahil etmeden çözülemeyeceğini gördük. Bununla birlikte gençlik alanında çalışan kuruluşların pek çoğunun engelli gençleri çalışmalarına yeteri kadar dahil etmediğini, bunun için gerekli motivasyona, altyapı ve donanıma sahip olmadıklarını da gördük. Çeşitli gençlik kuruluşlarının “engelliler için” çeşitli faaliyetler düzenlediğini, projeler yürüttüğünü ancak bunlarının pek azının engellileri bu sürece bizzat aktif olarak dahil ederek gerçekleştirildiğini fark ettik.

Üyelerimizin büyük çoğunluğunun üniversite öğrencisi olması sebebiyle, sivil toplumun gençler adına ilk ve en önemli basamaklarından saydığımız üniversite öğrenci toplulukları ile yakın işbirliği halindeyiz. Üyelerimizin çoğu aynı zamanda kendi üniversitelerinde en az bir öğrenci topluluğunda da gönüllü olarak çalışıyor. Gençlik kuruluşlarındaki engelli perspektifinden ve aktif engelli katılımından uzak mevcut durumun üniversite öğrenci topluluklarında da geçerli olduğunu bu sayede öğrendik. Yüzlerce farklı temada gönüllü etkinlikler gerçekleştiren toplulukların üniversitelerdeki engelli gençleri dahil etme gibi bir önceliğinin olmaması, engellilik konusunda yeterli bilgiye sahip olmamaları ve bu doğrultuda engellilik bilincinin yerleşmemiş olması önemli bir sorun olarak karşımıza çıktı. Özetle projenin çıkış noktasını oluşturan temel sorun engelsiz bireylerle engelli bireyler arasındaki iletişim kopukluğuydu.

2-     Bu kapsamda neler yapıldı?

Bu doğrultuda öğrenci topluluklarının kendi üniversitelerinde farkındalık yaratacak faaliyetler gerçekleştirmelerine yönelik eğitimler, engelli ve engelsiz gençlerin bir arada çalışmasına imkan verecek etkinlikler, üniversitelerin engelli gençlerin erişimi için düzenlemesine yönelik savunuculuk çalışmalarının da dahil olduğu çok bileşenli bir program uygulanmıştır:

Mentorluk Eğitimi:

Öncelikle engelli ve engelsiz gençlerin birbirlerini yakından tanımaları ve birlikte çalışıp, üretebilmeleri için karşılıklı öğrenme süreçlerini destekleyici bir sistem uygulama gereği duyulmuştur. Projeye mentör adayı olarak dahil olan 15 ortopedik ve işitme engelli gençlerin proje süresince engelsiz üniversite topluluğu üyesi akranlarını genel anlamda “engellilik”, özelde ise farkındalık, engellilere yönelik doğru tutum ve yaklaşım, sosyal içerme ve fırsat eşitliğinin sağlanması gibi konularda bilgilendirmeleri ve etkinlik üretilmesi aşamasında yol göstermeleri hedeflenmiştir.

Gençlik Alanında Engellilik Çalışmaları Eğitimi:

Eğitime proje sürecinde kendi üniversitelerinde faaliyetlerde bulunacak olan, Trabzon ve Ankara’daki proje ortağı üniversite öğrenci topluluklarının temsilcileri katılmıştır. Eğitimin amacı, proje ortağı üniversite topluluklarına düzenleyecekleri etkinliklerde engellileri dahil eden çalışmalar yapmaları konusunda destek olmaktır. Bu eğitimde engelli ve engelsiz eğitmenler tarafından “takım çalışması”, “engelsiz iletişim”, “hak temelli çalışma, “savunuculuk”, “proje yönetimi”, “sosyal dışlanma ve içerme”, “gençlik ve engelli çalışmalarında sivil toplumun rolü” gibi konular aktarılmıştır.

Üniversite Öğrenci Toplulukları Tarafından Geliştirilmiş Etkinlikler:

Her biri farklı tematik konularda gönüllü çalışmalar yürüten Ankara ve Trabzon’dan üniversite öğrenci toplulukları almış oldukları eğitim ve mentörlerinin desteğiyle engelli gençlerle birlikte çeşitli etkinlikler düzenlemişlerdir. Bunların arasında ODTÜ ve KTÜ kampüslerinin engelli erişilebilirliği açısında detaylı taramasını içeren “Engel Avı” etkinlikleri, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde gerçekleştirilen ve Tıp, Diş Hekimliği ve Hemşirelik bölümü öğrencilerine işitme engelli hastalarla iletişim kurabilmelerini sağlayacak başlangıç düzeyde işaret dili ve işaret diliyle hasta görüşmesi eğitimi, ODTÜ’de farklı engel gruplarından gençlerin katılım ve öğrenme ihtiyaçlarına uygun olarak dizayn edilmiş her açıdan erişilebilir interaktif bir etkinlik, Gazi Üniversitesi tiyatro topluluğu üyesi gençlerin ortopedik engelli ilköğretim ve lise öğrencileri ile birlikte sahneye koyduğu tiyatro çalışması, Çukurova Üniversitesi Salon Dansları Topluluğu’nun iştime engelli gençlerle birlikte gerçekleştirdiği eşli danslar çalışması, Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi fotoğraf topluluklarına üye gençlerin tekerlekli sandalye kullanıcısı gençlerle gerçekleştirdiği fotoğrafçılık eğitimi ve farklı temalarda fotoğraf çalışmaları, KTÜ İstatistik topluluğu öğrencilerinin, okullarındaki öğrencilerin engelli algısını ortaya koymaya yönelik anket çalışması bulunmaktadır.

3-     Üniversite öğrencilerinin projede payı nedir?

Gönüllü profili ağırlıklı olarak üniversite öğrencileri olan bir gençlik kuruluşu olarak üniversite öğrenci topluluklarının birçok genç için gönüllü çalışmalarla ve sivil toplum ile ilk tanıştığı yerler olduğunu söyleyebiliriz. Sosyal bilinci gelişmiş üniversiteli gençlerin derslerden kalan zamanı ilgi duydukları tematik konularla ilgili çalışmalar yürüten topluluklarda değerlendirmeyi tercih ettiklerini biliyoruz. Bu sebeple sivil toplum bilincine en yakın olduğunu düşündüğümüz genç grup olan topluluk üyesi gençlerle çalışmayı hedefledik. Bu projede üniversite öğrencileri engellilik konusunda farkındalık kazandırılan, bilinç düzeyi artırılan ve öğrendiklerini yine proje kapsamında uygulamaya geçiren hedef grup olarak yer almışlardır. Kısa süre içerisinde herbiri farklı mesleklere sahip birer yetişkin olarak hayata katılacak bu gençler proje sayesinde edindikleri kazanımları tüm yaşamlarına yansıtacaklardır.

4-     Daha önce  yaşanan erişilebilirlik  sorunları çözüldü mü?

Proje kapsamında iki üniversitede düzenlenen “Engel Avı” uygulamalarının sonuçları ve öneriler üniversite yönetimleri ile paylaşılmış, gerekli düzenlemeler yapılmaya, erişilebilir uygulamalar kullanılmaya başlamıştır.

5-     Engelli/engelsiz üniversiteliler arasında bu projeyle nasıl bir kaynaşma oldu?

Eğitimler ve sonrasında etkinlikler sırasında biraraya gelen engelli/engelsiz gençler çok kısa zaman içerisinde kaynaşmış, ortak amaçlar doğrultusunda sık sık biraraya gelmişlerdir. Bu proje göstermiştir ki engelli ve engelsiz bireyler arasında herkesin ihtiyaçları eşit düzeyde dikkate alındığı gerekli şartlar sağlandığı takdirde hiçbir engel yoktur ve doğru olan da budur.

6-     Proje amacına ulaştı mı?

Proje başlangıçta planladığımız tüm hedeflere ulaşmakla birlikte süreç içerisinde daha da büyüyerek etki alanını beklenenin de üzerinde büyütmüştür. Türkiye’nin çeşitli illerinden üniversitelerden, benzer faaliyetleri kendileriyle de yapmamız ve bu konuda yol gösterici olmamız için pek çok teklif alınmıştır. Proje sayesinde biraraya gelen engelli ve engelsiz gençler birarada olmaya ve birlikte yeni fikirler üretmeye devam etmektedir. Üniversitelerde erişilebilirlikle ilgili düzenlemeler yavaş ta olsa adım adım gerçekleştirilmektedir. Tüm bunlardan da anlaşılacağı üzere proje amacına fazlasıyla ulaşmıştır.

resimx

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s